{"id":37,"date":"2016-01-30T20:00:08","date_gmt":"2016-01-30T19:00:08","guid":{"rendered":"http:\/\/pijalniakawy.pl\/?page_id=37"},"modified":"2016-07-11T22:47:15","modified_gmt":"2016-07-11T20:47:15","slug":"historia-kawy-w-polsce","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/pijalniakawy.pl\/index.php\/o_kawie\/historia-kawy-w-polsce\/","title":{"rendered":"Historia kawy w Polsce"},"content":{"rendered":"

W 1603 roku, lekarz, Tomasz Ormi\u0144ski, w kalendarzu medycznym zaleca\u0142 jako lekarstwo “koff\u0119”, czyli b\u00f3b arabski.\u00a0Pod koniec XVII wieku, z po\u0142udnia, od panuj\u0105cych nad Mo\u0142dawi\u0105 Turk\u00f3w, do Polski dotar\u0142a kawa.<\/p>\n

\"sobieski\"<\/p>\n

Lubi\u0142 j\u0105 Jan III Sobieski, natomiast pot\u0119piali mi\u0119dzy innymi: Wac\u0142aw Potocki i Jan Andrzej Morsztyn. Szybko jednak dostrze\u017cono dobroczynny wp\u0142yw kawy na organizm cz\u0142owieka. Na pocz\u0105tku XVIII wieku, kawa znalaz\u0142a si\u0119\u00a0w podr\u0119cznikach medycznych jako specyfik na schorzenia przewodu pokarmowego. Kawa zyskiwa\u0142a sobie coraz wi\u0119ksze grono zwolennik\u00f3w, mimo protest\u00f3w licznych przeciwnik\u00f3w. Kaw\u0119 uwielbia\u0142 Ignacy Krasicki. Niema\u0142e zas\u0142ugi dla popularno\u015bci kawy mia\u0142 te\u017c Adam Kazimierz Czartoryski, autor komedii “Kawa” (1779r.).<\/p>\n

\"cmielow2\"<\/p>\n

W 1738 roku w Bia\u0142ej Podlaskiej powsta\u0142a manufaktura fajansu, wyrabiaj\u0105ca m.in. serwisy do kawy, za\u0142o\u017cona przez Ann\u0119 z Sanguszk\u00f3w Radziwi\u0142\u0142ow\u0105. Rozwin\u0119\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 porcelany i fajansu w manufakturach w \u017b\u00f3\u0142kwi i \u0106mielowie.<\/p>\n

Wielk\u0105 karier\u0119 w miastach zrobi\u0142y kafehauzy, z czasem nazwane kawiarniami. W 1724 roku, dworzanin kr\u00f3la Augusta II Mocnego, Meyerhofer, otworzy\u0142 w Warszawie, w okolicach Ogrodu Saskiego, kawiarni\u0119 za “\u017belazn\u0105 Bram\u0105”. Kawiarnia jednak szybko zbankrutowa\u0142a, gdy\u017c Warszawiacy pocz\u0105tkowo nie chcieli pi\u0107 kawy w miejscach publicznych. Dopiero zyska\u0142a popularno\u015b\u0107 kolejna kawiarnia, otwarta w 1763 roku na rynku Starego Miasta. Antoni Momber za\u0142o\u017cy\u0142 na pocz\u0105tku XVIII wieku, s\u0142awn\u0105 p\u00f3\u017aniej kawiarni\u0119 w Gda\u0144sku, a jeszcze w 1724 roku, Francuz Henri Duval otworzy\u0142 lokal w Warszawie. W 1790 roku kawiarnie by\u0142y miejscem propagandy politycznej Ku\u017anicy Ko\u0142\u0142\u0105tajowskiej.<\/p>\n

Z Prus, w drugiej po\u0142owie XVIII wieku, przyszed\u0142 spos\u00f3b mieszania kawy z cykori\u0105. Pierwsza wytw\u00f3rnia kawy zbo\u017cowej zosta\u0142a za\u0142o\u017cona we W\u0142oc\u0142awku, w 1818 roku, przez Ferdynanda Bohma.<\/p>\n

\"bristol_wawa\"
Warszawa, Hotel Bristol, Sala kolumnowa 1911 r. https:\/\/archpasja.files.wordpress.com\/2014\/07\/waw5.png<\/figcaption><\/figure>\n

W roku 1882 Warszawa szczyci\u0142a si\u0119 niemal setk\u0105 kawiar\u0144. Najs\u0142awniejsze z nich to kawiarnia u Okuniowej oraz “Honoratka”, dzia\u0142aj\u0105ca do dzi\u015b przy ul. Miodowej oraz kawiarnia Bliklego. W 1822 w Warszawie dzia\u0142a\u0142y ju\u017c 122, a w 1844 a\u017c 180 kawiar\u0144. W Krakowie w po\u0142owie stulecia naliczono 55 lokali, kt\u00f3re rywalizowa\u0142y z zachowuj\u0105cymi odr\u0119bno\u015b\u0107 cukierniami. Roku 1856 si\u0119ga historia kawiarni w Hotelu Europejskim. R\u00f3wnie s\u0142ynn\u0105 warszawsk\u0105 kawiarni\u0105 jest otwarta w 1901 roku, kawiarnia w hotelu “Bristol”. W XIX wieku kawiarnie przekszta\u0142ci\u0142y si\u0119 na lokale o charakterze klubowym. Pocz\u0105tkowo kupcy, obracaj\u0105cy wszelkimi towarami, zajmowali si\u0119 handlem kaw\u0105 na ziemiach polskich. Dopiero oko\u0142o po\u0142owy XIX wieku, w Galicji pojawi\u0142y si\u0119 firmy specjalizuj\u0105ce si\u0119 w obrocie kaw\u0105.<\/p>\n

A\u017c do ko\u0144ca XIX wieku sprzedawano kaw\u0119 w postaci surowej. Pali\u0107 nale\u017ca\u0142o j\u0105 samemu. Efekt nie zawsze by\u0142 dobry, wi\u0119c lepiej by\u0142o uda\u0107 si\u0119 do kawiarni. Rewolucja nast\u0105pi\u0142a w 1882 roku, gdy z Krakowa do Warszawy przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 kupiec Tadeusz Tarasiewicz. Jego firma, Pluton, jako pierwsza zaoferowa\u0142a kaw\u0119 palon\u0105 we w\u0142asnej palarni. Pocz\u0105tkowo, nie\u0142atwo by\u0142o zdoby\u0107 klient\u00f3w, z czasem jednak Pluton zyska\u0142 wielu klient\u00f3w w Warszawie i w innych miastach. Kawa palona by\u0142a dro\u017csza od surowej przynajmniej o jedn\u0105 pi\u0105t\u0105, taki bowiem by\u0142 ubytek jej wagi w procesie palenia. W zamian za wy\u017csz\u0105 cen\u0119 otrzymywa\u0142o si\u0119 jednak wyborny produkt, nie umywaj\u0105cy si\u0119 do kawy palonej domowym sposobem, na patelni. Przez pierwsze 17 lat dzia\u0142ania, Pluton by\u0142 w Warszawie bezkonkurencyjny. Drug\u0105 palarni\u0119 za\u0142o\u017cy\u0142 producent s\u0142odyczy, firma Franciszek Fuchs i Synowie, dopiero w 1896 roku. Przed wybuchem I wojny \u015bwiatowej Pluton dysponowa\u0142 7 sklepami w Warszawie, 4 – w \u0141odzi, po jednym – w Sosnowcu, Lublinie i Kijowie. Wci\u0105\u017c modernizowana palarnia Plutona nie ust\u0119powa\u0142a swym zachodnioeuropejskim odpowiednikom. \u015awie\u017c\u0105 kaw\u0119 codziennie rozwo\u017cono po mie\u015bcie platform\u0105 konn\u0105, a kolej\u0105 wysy\u0142ano do odbiorc\u00f3w w Kr\u00f3lestwie i do Rosji. Firma Pluton przetrwa\u0142a dwie wojny. We wrze\u015bniu 1951 roku, po 69 latach nieprzerwanej dzia\u0142alno\u015bci, s\u0105d og\u0142osi\u0142 upad\u0142o\u015b\u0107 firmy Pluton.<\/p>\n

Poni\u017cej galeria zdj\u0119\u0107 z palarni “Pluton” \u017cr\u00f3d\u0142o:\u00a0http:\/\/kultura.wp.pl\/gid,15506804,galeria.html?T%5Bpage%5D=1<\/p>\n